AEO (Answer Engine Optimization)
İçeriğin, AI cevap motorlarının verdiği doğrudan yanıtların içinde kullanılması ve alıntılanması için optimize edilmesi pratiği. AEO ve GEO çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır.
Sözlük
Yapay zekâ & GEO sözlüğü
Yapay zekâ aramada görünür olmak için bilmeniz gereken terimler — sade ve net açıklamalarla. GEO’dan RAG’a, citation’dan zero-click’e.
A
AI agent
Tek bir metin yanıtı üretmek yerine bir görevi tamamlamak için eylem alabilen (gezinme, araç/API çağırma, adımları zincirleme) yapay zekâ sistemi.
AI Mode (Google)
Google’ın, bir sorguyu link listesi yerine sentezlenmiş bir yanıtla doğrudan yanıtlayan sohbet tarzı, yapay zekâ üretimi arama deneyimi.
AI Overviews
Google’ın arama sonuçlarının en üstünde gösterdiği, birkaç kaynağı alıntılayan yapay zekâ üretimi özet kutusu. Burada görünmek temel bir GEO hedefidir.
AI visibility
Markanızın AI cevaplarında ne sıklıkla ve ne kadar belirgin göründüğü — CiteLens gibi GEO araçlarının ölçtüğü temel şey.
Answer engine
Link listesi yerine tek bir sentezlenmiş yanıt döndüren arama aracı — örneğin ChatGPT, Perplexity veya Google AI Overviews.
B
Brand mention
Bir AI cevabının metninde markanızın adının geçmesi. Web sitenizi kaynak olarak bağlayan domain citation’dan farklıdır.
C
Chatbot / assistant
Bir dil modeline (ChatGPT veya Claude gibi) sohbet arayüzü; soruları yanıtlar ve diyalog kurar.
Citation
Bir AI motorunun yanıt verirken bir iddiayı bağladığı veya atfettiği kaynak. Alıntılanmak hem otorite hem yönlendirme trafiği getirir.
Confidence interval (Wilson)
Ölçülen bir oranın, örneklem büyüklüğüne göre ne kadar güvenilir olduğunu gösteren istatistiksel aralık. CiteLens, gerçek hareketi gürültüden ayırmanız için %95 Wilson aralığı verir.
Context window
Bir modelin aynı anda dikkate alabileceği maksimum metin miktarı (token cinsinden); promptunuz ve yanıtı dahil.
Crawlability
Otomatik botların — AI botları dahil — bir sayfaya ulaşıp okuyabilmesi. Tarayamazlarsa, alıntılayamazlar.
D
Domain citation
Bir AI cevabının web sitenizi kaynak olarak göstermesi. CiteLens bunu marka anılmadan ayrı izler.
E
E-E-A-T
Experience, Expertise, Authoritativeness, Trust (Deneyim, Uzmanlık, Otorite, Güven) — arama ve AI sistemlerinin bir kaynağın öne çıkarılmaya değer olup olmadığını değerlendirmek için kullandığı kalite sinyalleri.
Embedding
Metnin anlamını temsil eden sayısal vektör; makinelerin fikirleri tam kelimeyle değil benzerlikle karşılaştırmasını sağlar. Anlamsal aramanın temelidir.
F
Fine-tuning
Bir temel modeli, belirli bir görev, üslup veya alanda daha iyi performans göstermesi için ek örneklerle daha fazla eğitmek.
G
GEO (Generative Engine Optimization)
Bir markayı üretken AI motorlarının cevapları içinde görünür ve alıntılanır kılma disiplini — SEO’nun yapay zekâ çağındaki karşılığı.
GPTBot / AI crawler
AI şirketlerinin web sayfalarını çekmek için kullandığı botlar (ör. GPTBot, ClaudeBot, PerplexityBot). Bunlara robots.txt’te izin vermek, alıntılanmanın ön koşuludur.
Grounding
Bir modelin yanıtını gerçek, getirilmiş kaynaklara (örneğin canlı web sonuçlarına) bağlamak; böylece yanıt uydurma değil doğru ve atfedilebilir olur.
H
Hallucination
Bir modelin yanlış veya uydurma bir şeyi güvenle ifade etmesi. Grounding ve citation’lar halüsinasyonu azaltır.
K
Knowledge cutoff
Bir modelin yerleşik eğitim bilgisinin bulunmadığı tarihten sonrası. Daha yeni olayları yanıtlamasını sağlayan şey web araması veya grounding’dir.
L
LLM (Large Language Model)
Dili tahmin etmek ve üretmek için çok büyük miktarda metinle eğitilmiş model. ChatGPT, Claude ve Gemini LLM’lerle çalışır.
llms.txt
Bir sitenin kök dizininde, AI modellerine en önemli içeriğin temiz ve seçilmiş bir haritasını veren önerilen dosya — robots.txt ve site haritalarının yapay zekâ çağı tamamlayıcısı.
M
Multimodal
Birden fazla giriş türünü — metin, görsel, ses veya video — anlayabilen veya üretebilen model.
P
Prompt
Bir AI modeline verilen talimat veya soru. GEO’da izlediğiniz prompt seti, alıcılarınızın AI’a sorduğu gerçek soruları temsil eder.
Prompt volume
Gerçek kullanıcıların belirli bir promptu veya konuyu AI’a ne sıklıkla sorduğunun tahmini — anahtar kelime arama hacminin yapay zekâ çağı karşılığı.
R
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
Bir modelin önce ilgili belgeleri getirip ardından yanıtını bunlardan yazdığı teknik — çoğu AI arama motorunun güncel ve alıntılanabilir kalma yöntemi.
robots.txt
Botlara bir sitenin hangi bölümlerine erişebileceklerini söyleyen dosya. AI tarafından alıntılanmak için ilgili AI user-agent’larına burada izin vermelisiniz.
S
Semantic / vector search
Tam anahtar kelimeyle değil, embedding’ler kullanarak anlamla eşleştiren arama — böylece “ucuz uçuş”, “ekonomik bilet” ile eşleşebilir.
Sentiment analysis
AI cevaplarında markanız etrafındaki dilin olumlu, nötr mü yoksa olumsuz mu olduğunu ölçmek.
SEO (Search Engine Optimization)
Geleneksel arama sonucu linklerinde sıralanmak için optimizasyon. GEO, yapay zekâ üretimi cevapların içindeki görünürlük için onun karşılığıdır.
SERP
Search Engine Results Page (Arama Motoru Sonuç Sayfası) — bir sorgunun döndürdüğü sonuç sayfası. AI Overviews ve cevap kutuları giderek en üstte yer alıyor.
Share of voice (AI)
Konularınız için AI cevaplarındaki tüm marka görünmeleri içindeki payınız — rakiplere göre ne kadar görünür olduğunuz.
Structured data (schema.org)
İçeriğin ne anlama geldiğini (ürün, SSS, makale) etiketleyen makine-okunabilir işaretleme. Arama ve AI sistemlerinin içeriğinizi anlamasına ve yeniden kullanmasına yardımcı olur.
System prompt
Bir modelin rolünü, kurallarını ve üslubunu, kullanıcının mesajını görmeden önce belirleyen gizli talimatlar.
T
Token
Bir modelin okuduğu ve ürettiği küçük metin birimi (kabaca bir kelime parçası). Kullanım, limitler ve fiyatlandırma token cinsinden ölçülür.
Z
Zero-click search
Sonuç sayfasında yanıtlanan ve kullanıcının hiç tıklamadığı arama. AI cevapları zero-click’i norm hâline getiriyor — bu yüzden cevabın içinde olmak önemlidir.
Bu terimlerde görünür olun
CiteLens, yapay zekâ motorlarının bu konularda sizi anıp anmadığını ölçer ve görünürlüğünüzü artırmanıza yardım eder.